Menu

Statystycznie głównie reportaże

Prawdopodobnie najdłużej działający i najbogatszy w recenzje polski blog literacki o reportażach i czasami innych książkach.

Wielkość gmin i powiatów a sprawność ich funkcjonowania

rbuciak

Wielkość gmin i powiatów - okładkaZawodowo zajmuję się statystyką samorządu terytorialnego. Rzadko trafiają na rynek książki z tego tematu, które są powszechnie dostępne w księgarniach i nadają się do zrecenzowania na blogu literackim. Ostatnio ukazały się interesujące wyniki badania naukowego warte szerszego omówienia. Książka autorstwa Pawła Swianiewicza, Adama Gendźwiłła, Julity Łukomskiej i Anny Kurniewicz pt. „Wielkosć gmin i powiatów a sprawność ich funkcjonowania” podnosi ważny wątek czy lepsze są gminy małe czy duże.

Raport z badań składa się z pięciu rozdziałów. W pierwszym omówiono zmiany w podziale administracyjnym kraju, w drugim zdolność gmin i powiatów do wykonywania zadań publicznych w zależności od klas liczby ludności. Trzeci rozdział uszczegóławia drugi o stronę finansową. W czwartym przedstawiono zaangażowanie mieszkańców w sprawy lokalne w zależności od wielkości gmin. Ostatni rozdział dotyczy doświadczeń krajów europejskich w zakresie zmian w podziale administracyjnym na poziomie lokalnym.

Pierwszy rozdział może być interesujący dla osób słabo znających temat. Dla mnie okazał się zbyt pobieżny. Podobne odczucia mam względem drugiego rozdziału, który jest najważniejszy dla mojej pracy zawodowej. Zakres obowiązków, jakie mają gminy jest tak szeroki, że przydatna byłaby szersza analiza, czy gminy radzą sobie z wypełnianiem zadań, do których są zobowiązane.

Kolejne rozdziały odebrałem jako bardziej kompletne. Szczególnie interesujące wydało mi się sprawdzenie, jaki efekt miało podzielenie gmin i powiatów. W tej analizie zaskakuje jednak generalizacja komentarza w sprawie przyczyn podziałów. Szczególny jest tu przypadek gminy Jaśliska, która odłączyła się od gminy Dukla nie ze względu na lokalny konflikt, ale z przyczyn praktycznych. Zimą z położonych głęboko w górach Jaślisk trudno było dojechać do urzędu gminy położonego w odległości 20 kilometrów. Warto też odnotować, że analiza danych dla gminy Jaśliska nie będzie mogła być kontynuowana. Za miesiąc powiększy się ona o część gminy Komańcza, co rozpocznie nowy etap w jej historii.

Wielce pouczająca jest analiza zachowań wyborczych i postaw obywatelskich w gminach i powiatach. Modele wyjaśniające przyczyny aktywności mieszkańców to dobry kierunek do dalszych badań. Sporo wiedzy zawiera też rozdział o zmianach podziału administracyjnego w innych krajach, choć ostateczny wniosek pokazuje smutny realizm.

Książka napisana została językiem przystępnym jak na wyniki badań naukowych. Trudniejsze fragmenty dotyczą jedynie opisu zastosowanych metod. Zrozumiałość tekstu to duża zaleta książki. Niestety w Polsce naukowcy często silą się na wyszukane słownictwo, bo panuje przekonanie, że mądre rzeczy można zapisać wyłącznie przy użyciu rzadkich terminów. Analiza statystyczna danych została przeprowadzona przyzwoicie, choć zaskakuje zastosowany podział gmin na klasy wielkości. Brakuje podania liczebności poszczególnych klas. Dlatego trudno zrozumieć wydzielenie grupy gmin o liczbie ludności od 7 do 8 tys. osób.

Przeprowadzone badania z pewnością rozwiewają liczne wątpliwości i dają merytoryczną podstawę do dyskusji o podziale administracyjnym na poziomie lokalnym. Czuję jednak niedosyt i mam nadzieję, że będą kontynuowane. Z drugiej strony obawiam się małego przełożenia wyników na realne decyzje. Z pewnością jest to książka, którą warto aby przeczytało szerokie grono osób zainteresowanych funkcjonowaniem samorządu lokalnego. Moja ocena: 3,5/5.

© Statystycznie głównie reportaże
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci